Yıllık masraflar için aylık kumbara
Bütçeyi en çok bozan giderler sürpriz giderler değil, her yıl gelen ama unutulan giderlerdir: kasko, trafik sigortası, emlak vergisi, araç muayenesi, okul masrafları, yıllık abonelikler, bayram ve doğum günü hediyeleri. Hepsi yılda bir ya da iki kez gelir ve geldikleri ay bütçeyi deler.
Önce listeyi çıkarın
Son bir yılın ekstrelerine ve hesap hareketlerine bakıp yılda bir ya da birkaç kez tekrar eden giderleri yazın:
| Gider | Yıllık tutar (örnek) | Ay |
|---|---|---|
| Kasko | 18.000 TL | Mart |
| Trafik sigortası | 6.000 TL | Mart |
| Emlak vergisi | 3.000 TL | Mayıs, Kasım |
| Okul masrafları | 12.000 TL | Eylül |
| Yıllık abonelikler | 3.600 TL | çeşitli |
| Bayram ve hediyeler | 9.600 TL | çeşitli |
| Toplam | 52.200 TL |
Tutarlar örnektir; kendi listenizi çıkardığınızda toplam çoğu zaman tahmininizden yüksektir.
12'ye bölün, her ay ayırın
Yıllık toplamı 12'ye bölün: bu örnekte aylık 4.350 TL. Bu tutarı her ay maaş günü ayrı bir hesaba aktarın. Gider geldiğinde bu hesaptan ödersiniz; bütçenin geri kalanı etkilenmez.
Bu hesap bir birikim hesabı değil, ertelenmiş gider hesabıdır. İçindeki para zaten harcanmış sayılır; yalnızca ödeme günü henüz gelmemiştir.
Neden işe yarar?
- Kredi kartına ya da ek hesaba (KMH) yaslanmayı önler. Kasko ayında kartı taksitlendirmek ya da hesabı eksiye düşürmek yerine para hazırdır. KMH'nin ilk günden işleyen faizini bu yazıda hesapladım.
- Aylık bütçeyi gerçekçi yapar. Yıllık giderler aylık bütçede görünmezse bütçe her ay "tuttuğu hâlde" yıl sonunda açık verir.
- Acil durum fonunu korur. Kasko acil bir durum değildir; öngörülebilir bir giderdir. Bu ayrım yapılmazsa acil durum fonu her yıl aynı giderlerle erir.
Ertelenmiş gider hesabını faiz getiren bir hesapta tutmak, fiyat artışlarının bir kısmını karşılar. Vadeli mevduat ile günlük faizli hesabı bu yazıda karşılaştırdım; paranın ne zaman lazım olacağı belli olduğu için vade sonunu gider ayına denk getirebilirsiniz.
Enflasyonu hesaba katın
Geçen yılın tutarları bu yılın tutarları değildir. Listeyi yılda bir kez güncelleyin ve beklediğiniz fiyat artışını tutarlara ekleyin. Kasko ve sigorta gibi kalemlerde yenileme teklifini birkaç hafta önceden almak, aylık tutarı zamanında düzeltmeyi sağlar.